Nám cánh bướm và các thông tin cần biết

Nám cánh bướm là một trong những dạng nám da phổ biến, thường gặp ở phụ nữ, đặc biệt trong giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc tiền mãn kinh. Nám ảnh hưởng đến thẩm mỹ, khiến nhiều người mất tự tin trong giao tiếp hằng ngày. Vậy nguyên do gây nám hình cánh bướm là gì? Cùng RiTANA tìm hiểu qua bài viết bên dưới đây.

Nám cánh bướm là gì?

Nám cánh bướm là các mảng tăng sắc tố màu nâu hoặc nâu xám đối xứng, thường xuất hiện ở hai bên má, sống mũi, trán và tạo thành hình cánh bướm. Vì sự phân bố đặc biệt này nên tình trạng tăng sắc tố này thường được gọi là “mặt nạ bướm” hoặc “mặt nạ thai kỳ”.

Nguyên do gây nám hình cánh bướm

Nám hình cánh bướm hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố, được phân thành nội sinh và ngoại sinh:

1. Yếu tố nội sinh

Các yếu tố nội sinh tác động đến sức khỏe làn da và gây ra nám cánh bướm, bao gồm:

• Rối loạn nội tiết tố nữ trong giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc tiền mãn kinh
• Lão hóa tự nhiên khiến khả năng tái tạo và tự bảo vệ của da suy giảm
• Yếu tố di truyền khiến bạn có nguy cơ hình thành nám từ sớm
• Căng thẳng kéo dài gây mất cân bằng nội tiết, gián tiếp gây ra sạm nám da
• Thiếu ngủ thường xuyên khiến da phục hồi kém, dễ tăng sắc tố
• Cơ thể thiếu hụt vitamin và chất chống oxy hóa cần thiết cho làn da
• Hệ quả của một số bệnh lý nội tiết, bệnh mạn tính hoặc tác dụng phụ của việc sử dụng thuốc điều trị bệnh
• Cơ địa da nhạy cảm, dễ tăng sắc tố khi có kích thích từ bên trong cơ thể

2. Yếu tố ngoại sinh

Tác động song song với các yếu tố nội sinh là các tác nhân gây sạm nám từ bên ngoài như:

• Tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là tia UV
• Không che chắn da kỹ khi ra ngoài hoặc không sử dụng kem chống nắng phù hợp
• Ô nhiễm môi trường, bụi mịn, khói bụi… khiến da dễ bị tổn thương, tăng sắc tố
• Lạm dụng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chứa chất tẩy mạnh, corticoid
• Sử dụng sản phẩm chăm sóc da không phù hợp với loại da
• Peel da, lột tẩy hoặc dùng treatment quá mức làm da mỏng yếu
• Thói quen thức khuya kéo dài ảnh hưởng đến quá trình phục hồi da
• Hút thuốc lá, sử dụng nhiều rượu bia làm da nhanh lão hóa, tăng sắc tố
• Căng thẳng kéo dài do áp lực công việc và cuộc sống
• Tiếp xúc nhiều với ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính trong thời gian dài

Không bảo vệ da trước ánh nắng mặt trời là nguyên nhân phổ biến gây nám sạm.

Đặc điểm nhận biết nám hình cánh bướm

Nám cánh bướm thường xuất hiện dưới dạng các mảng da sẫm màu phân bố đối xứng ở hai bên gò má và vùng sống mũi, tạo ra hình đôi cánh bướm trên khuôn mặt.

Một số đặc điểm nhận diện khác, bao gồm:

• Các mảng nám có thể có màu nâu nhạt, nâu đậm hoặc xám nâu tùy mức độ tăng sắc tố của da.
• Vùng nám thường phẳng, không đau rát hay nổi sần nhưng dễ khiến da trở nên kém đều màu và thiếu sức sống.
• Vùng nám mảng có hình cánh bướm thường tối màu hơn khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và có xu hướng lan rộng theo thời gian nếu không được chăm sóc đúng cách.
• Nám hình cánh bướm phổ biến ở phụ nữ, đặc biệt trong giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc khi nội tiết tố thay đổi.

Da bị nám cánh bướm có ảnh hưởng gì không?

Mặc dù làn da bị nám cánh bướm không gây nguy hiểm cho sức khỏe nhưng ảnh hưởng khá nhiều đến thẩm mỹ và sự tự tin của phụ nữ. Gương mặt thường trông kém sắc hơn nếu những mảng nám lan rộng ở vùng gò má và sống mũi.

Với nhiều chị em, tình trạng này khiến họ phải phụ thuộc vào lớp trang điểm để che khuyết điểm. Ngoài ra, nếu da không được chăm sóc và bảo vệ đúng cách, nám hình cánh bướm thường có xu hướng lan rộng và đậm màu hơn theo thời gian.

Trầm cảm cũng có thể xảy đến ở những người bị nám da nặng hoặc đã mắc bệnh trong thời gian dài. Một số ít trường hợp người bị nám cảm thấy lo lắng khi cho rằng tình trạng này sẽ không bao giờ cải thiện.

Làm sao để chẩn đoán chính xác nám cánh bướm?

Để xác định chính xác nám cánh bướm hay tình trạng da nào khác, bác sĩ da liễu thường kết hợp thăm khám lâm sàng với một số phương pháp cận lâm sàng.

1. Khám lâm sàng

Trong quá trình thăm khám ban đầu, bác sĩ sẽ quan sát đặc điểm các vùng da có nám như vị trí, màu sắc, kích thước, mức độ lan rộng và tính đối xứng trên khuôn mặt.

Ngoài ra, bác sĩ da liễu cũng có thể khai thác thêm các yếu tố liên quan như:

• Đã mang thai, sinh nở hoặc từng bị rối loạn nội tiết
• Thói quen chăm sóc da hàng ngày và cách sử dụng biện pháp chống nắng
• Các loại mỹ phẩm, thuốc nội tiết đang sử dụng
• Tình trạng căng thẳng, thiếu ngủ kéo dài

2. Khám cận lâm sàng

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các phương pháp thăm khám chuyên sâu để đánh giá chính xác tình trạng nám và phân biệt với các rối loạn sắc tố khác. Các kỹ thuật thường được áp dụng gồm:

• Soi da bằng đèn Wood để xác định nám ở lớp thượng bì hay trung bì
• Phân tích da bằng máy soi chuyên dụng là phương pháp dùng công nghệ ánh sáng đa phổ (RGB, UV, ánh sáng phân cực) để nhìn thấu cấu trúc dưới da nhằm đánh giá độ sâu và mật độ melanin.
• Xét nghiệm nội tiết khi nghi ngờ nám liên quan đến rối loạn hormone
• Kiểm tra chức năng gan hoặc một số bệnh lý nền khác

Việc chẩn đoán đúng ngay từ đầu sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế tình trạng nám lan rộng hoặc tái phát kéo dài.

Các giải pháp khắc phục nám cánh bướm hiện nay

Việc điều trị nám cánh bướm thường cần kiên nhẫn và có thể phải kết hợp nhiều biện pháp khác nhau, bao gồm:

1. Điều trị tại chỗ

Điều trị tại chỗ thường phù hợp với tình trạng nám hình cánh bướm nông, màu nhạt.

Các loại kem chứa hydroquinone, tretinoin hoặc liệu pháp kết hợp ba thành phần (hydroquinone + retinoid + steroid) có thể được điều chỉnh phù hợp với làn da của bạn bởi chuyên gia hoặc bác sĩ da liễu. Nếu bạn đang tìm kiếm phương pháp điều trị nám hiệu quả mà không cần can thiệp máy móc, việc tham khảo ý kiến ​​chuyên gia về da liễu là vô cùng quan trọng.

2. Điều trị thẩm mỹ

Với các trường hợp nám cánh bướm đậm màu, lâu năm và không thể cải thiện bằng biện pháp bôi thoa thông thường, bác sĩ có thể chỉ định thêm các phương pháp thẩm mỹ chuyên sâu.

• Peel da: Các loại peel được bào chế đặc biệt để điều trị các vấn đề về sắc tố da, bao gồm cả nám da. Những loại peel này tẩy tế bào chết sâu bên trong da đồng thời đưa các thành phần như axit kojic và trichloroacetic acid vào để làm sáng các vùng da sẫm màu.
• Liệu pháp laser và ánh sáng: Liệu pháp BBL và laser năng lượng thấp có thể giúp giảm sản sinh melanin và cải thiện kết cấu da. BBL đặc biệt hiệu quả trong điều trị nám da mặt, mang lại kết quả không xâm lấn với thời gian phục hồi tối thiểu.
• Liệu pháp lăn kim với axit tranexamic: Sự kết hợp này giúp đưa các thành phần làm sáng da mạnh mẽ thấm sâu vào da, giải quyết vấn đề nám da tận gốc.

Điều trị nám cánh bướm bằng công nghệ cao đang được nhiều chị em ưa chuộng.

Nên chăm sóc da thế nào để hạn chế nguy cơ nám cánh bướm tái phát?

Điều trị nám da có thể khó khăn do tính chất tái phát – nám có thể xuất hiện trở lại ngay cả sau nhiều phương pháp điều trị. Do đó, việc chăm sóc da sau điều trị nám da có tác động ngăn ngừa tái nám. Dưới đây là gợi ý một vài biện pháp chăm sóc da hỗ trợ giảm nám:

1. Tránh tia cực tím từ ánh nắng mặt trời

Tia cực tím (UV) từ mặt trời kích hoạt các tế bào sắc tố (melanocyte) của cơ thể, dẫn đến tăng sản xuất sắc tố. Ngay cả việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời ở mức tối thiểu cũng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng nám da, do đó việc bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời thường xuyên là rất quan trọng đối với những người dễ bị tình trạng này.

Việc sử dụng kem chống nắng phổ rộng và mặc quần áo bảo hộ như mũ và kính râm… giúp bảo vệ toàn diện vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời là rất cần thiết.

2. Dùng mỹ phẩm hỗ trợ làm sáng da

Việc lựa chọn đúng sản phẩm làm sáng da có thể hỗ trợ cải thiện nám cánh bướm. Các thành phần cần tìm trong sản phẩm làm sáng da là:

• Hydroquinone: thành phần thường được sử dụng để làm sáng các vết thâm nám.
• Axit Azelaic: Hỗ trợ làm sáng da và giảm viêm.
• Vitamin C: chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp làm sáng da và bảo vệ da.
• Chiết xuất rễ cam thảo: Giúp phân giải melanin ở những vùng da có nồng độ melanin cao.
• Axit Kojic: Làm chậm quá trình sản sinh melanin.
• Axit Tranexamic: Một thành phần mới có tác dụng đối với các vết nám cứng đầu.

Một số thành phần trong các loại mỹ phẩm làm sáng giúp ngăn chặn quá trình sản sinh melanin bằng cách làm dịu hoạt động của các tế bào sắc tố trong da.

3. Tăng cường dưỡng da từ bên trong

Để xóa mờ hiệu quả các vết nám thì chỉ tác động từ bên ngoài thôi là chưa đủ mà cần có những phương pháp từ bên trong cơ thể, đặc biệt là đối với các loại nám có liên quan đến nội tiết.

Bổ sung các tinh chất thiên nhiên như L-Glutathione, P. Leucotomos, chiết xuất Pomegranate và Sakura có thể hỗ trợ cải thiện vấn đề này từ bên trong. Các tinh chất này có khả năng hỗ trợ ức chế ức chế tyrosinase và hoạt động của tế bào melanocyte – nơi tổng hợp melanin trong da.

Đồng thời, quá trình hình thành melanin đậm màu được kiểm soát tốt hơn hỗ trợ tăng chuyển đổi sang các sắc tố sáng màu. Nhờ đó, các vùng nám cánh bướm cũ có thể dần trở nên mờ hơn, đồng thời giúp hạn chế nguy cơ xuất hiện thêm các đốm nám mới, mang lại làn da đều màu và rạng rỡ hơn. Đồng thời, tinh chất P.Leucotomos cũng hỗ trợ chống nắng cho da từ bên trong, vì vậy giúp ngăn ngừa hình thành nám mới tối ưu hơn.

4. Duy trì lối sống lành mạnh

Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, uống đủ 2 lít nước mỗi ngày, ăn nhiều trái cây và rau xanh…

5, Không tự ý dùng kem trộn hoặc phương pháp điều trị chuyên sâu

Nhiều sản phẩm làm trắng cấp tốc có thể bào da khiến làn da mỏng yếu, dễ tổn thương dễ kích ứng và nhanh chóng tăng sắc tố trở lại, thậm chí là nặng nề hơn. Do đó, chị em cần tránh:

• Kem trộn không rõ nguồn gốc
• Sản phẩm chứa corticoid kéo dài
• Peel da hoặc lột tẩy liên tục
• Tự kết hợp quá nhiều hoạt chất mạnh

6. Ổn định nội tiết tố

Nội tiết mất cân bằng là nguyên nhân chủ yếu gây nám ở phụ nữ, thường gặp ở thời điểm sau sinh, tiền mãn kinh – mãn kinh. Vì vậy, chị em cần chăm sóc sức khỏe tổng thể và sử dụng các biện pháp hỗ trợ cân chỉnh nội tiết ổn định, từ đó hỗ trợ kiểm soát nám hiệu quả hơn.

Nám, sạm da khi mang thai sẽ tự mờ dần và biến mất sau khi sinh, khi nội tiết tố ổn định trở lại. Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp nám hình cánh bướm kéo dài. Tình trạng này cũng có nguy cơ tái phát và trở nặng hơn trong những lần mang thai sau. Cần được bác sĩ da liễu đánh giá và có phương pháp điều trị phù hợp.

Nám cánh bướm là một vấn đề thẩm mỹ phổ biến, là phản ứng của da đối với nhiều tác nhân bên trong và bên ngoài. Hiểu rõ các tác nhân gây nám là bước quan trọng để lấy lại làn da sáng mịn và tự tin, hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích trong việc ngăn ngừa tình trạng này.