Nám có lây lan không? Sự thật thế nào?

Không ít người lo lắng nhìn thấy vết nám “loang” ngày càng rộng trên má, trán… và tự hỏi liệu nám có lây lan từ vùng da này sang vùng da khác. Sự thật đằng sau hiện tượng nám có lây lan không là gì? Cùng RiTANA tìm hiểu chi tiết qua bài viết bên dưới đây.

Nám có lây lan không?

Nám da hoàn toàn không lây lan từ người sang người do hình thành từ tình trạng rối loạn sắc tố da xảy ra bên trong da mỗi người. Khi bị kích thích, tế bào hắc tố (melanocytes) tăng sản xuất melanin và gây ra nám da. Do đó, nám không thể lây qua tiếp xúc da kề da hoặc khi dùng chung khăn mặt, mỹ phẩm…

Tuy không lây từ người sang người, nám da có thể lan rộng diện tích ngay trên vùng da của bạn nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách. Đây chính là điểm khác biệt rõ rệt nhưng khiến nhiều người nhầm lẫn giữa “lây lan” và “lan rộng”.

Mảng nám ban đầu có thể tập trung ở gò má, theo thời gian có thể lan sang mũi, cằm, viền hàm. Đồng thời màu sắc nám cũng có xu hướng đậm hơn theo thời gian, đặc biệt khi da tiếp xúc nhiều với tia UV hoặc bước vào giai đoạn xáo trộn nội tiết tốt mà không có biện pháp bảo vệ và chăm sóc phù hợp.

Vì sao không ít người nhầm tưởng nám da là bệnh có thể lây?

Việc nhầm lẫn nám da có thể lây lan có thể do tính chất công việc và lối sống hàng ngày của mỗi người. Nếu thiếu chống nắng, rối loạn nội tiết tố kéo dài, da bị viêm kích ứng hoặc dùng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc khiến tình trạng nám nhẹ ngày càng nặng hơn…

Mặt khác, nhiều người thấy các thành viên trong cùng gia đình đều bị nám nên lầm tưởng đây là hiện tượng có thể lây lan. Nhưng thực chất, nám da cũng được quyết định bởi yếu tố di truyền – những người cùng huyết thống thường có gen tương tự nhau, điều này khiến độ nhạy cảm của tế bào sắc tố giống nhau, khiến nguy cơ sạm nám tăng cao khi gặp cùng tác nhân kích hoạt (ánh nắng, nội tiết tố), chứ không phải do lây nhiễm.

Nám da có thể lan rộng khi da tiếp xúc nhiều với các tác nhân gây nám mà không có biện pháp bảo vệ.

Các yếu tố khiến nám da ngày càng lan rộng

Nám da là tình trạng tăng sắc tố mạn tính, dễ lan rộng và đậm màu hơn nếu gặp các yếu tố kích thích sau:

• Ánh nắng mặt trời: Tia UV từ ánh nắng mặt trời kích thích tế bào melanocytes sản sinh melanin nhiều hơn mức cần thiết; không chống nắng đúng cách và đều đặn khiến nám da do nắng lan nhanh, đậm màu hơn.
• Thay đổi nội tiết tố: Quá trình mang thai, dùng thuốc tránh thai, liệu pháp hormone thay thế.
• Di truyền, cơ địa da sẫm màu: Tiền sử gia đình bị nám khiến bạn có nguy cơ phát triển nám hơn những người khác.
• Nhiệt độ và ánh sáng nhân tạo: Nhiệt từ bếp, xông hơi; ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính, laptop…
• Mỹ phẩm, phương pháp điều trị da không phù hợp: Sản phẩm gây kích ứng, tẩy da chết quá mức, laser/peel sai kỹ thuật gây viêm sau điều trị
• Viêm da, chấn thương da: Tình trạng mụn, viêm da cơ địa, tổn thương da gây tăng sắc tố sau viêm… thường được gọi là tăng sắc tố sau viêm cũng gây ra nám da.
• Stress, thiếu ngủ: Ảnh hưởng từ việc sản sinh quá nhiều cortisol, gián tiếp tác động đến sắc tố da.
• Một số loại thuốc: Sử dụng thuốc chống động kinh, thuốc gây nhạy cảm ánh sáng… cũng góp phần khiến da dễ hình thành nám.

Làm sao thế nào để ngăn ngừa nám lan rộng?

Để ngăn ngừa nám da lan rộng và giảm thiểu nguy cơ tái phát sau điều trị, bạn cần kết hợp đồng thời việc bảo vệ da khỏi các tác nhân gây hại từ bên ngoài (đặc biệt là ánh nắng) và chăm sóc, nuôi dưỡng làn da từ bên trong. Dưới đây là những phương pháp được nhiều chuyên gia khuyến nghị:

1. Ưu tiên chống nắng cho da

Dùng kem chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên và bôi lại sau mỗi 2-3 tiếng, kể cả khi ở trong nhà. Kết hợp với chống nắng vật lý như đội mũ rộng vành, đeo khẩu trang…

Chống nắng là biện pháp hữu hiệu hỗ trợ ngừa nám da, đặc biệt là ngăn chặn nám lan rộng ra.

2. Chăm sóc da đúng cách từ bên ngoài

Tránh tẩy da chết quá mạnh (chà xát da hoặc dùng sản phẩm có tính tẩy mạnh), lựa chọn sản phẩm có tác dụng làm sáng da như vitamin C, niacinamide, tranexamic acid… Đồng thời nên hạn chế các can thiệp thẩm mỹ da không rõ nguồn gốc, dùng sản phẩm gắn mác hết nám cấp tốc… có thể khiến tình trạng nám da nặng hơn hoặc mất sắc tố da.

3. Hỗ trợ cải thiện nám da từ bên trong

Bên cạnh chăm sóc da nám từ bên ngoài, việc bổ sung các tinh chất thiên nhiên để hỗ trợ cải thiện nám từ bên trong cũng được nhiều chị em quan tâm. Trong đó, L-Glutathione được biết đến với khả năng ức chế enzyme tyrosinase – enzyme tổng hợp melanin, đồng thời giảm sản sinh melanin tối màu, tăng melanin sáng màu, nhờ đó hỗ trợ làm sáng da và mờ nám dần theo thời gian. Polypodium Leucotomos có đặc tính chống oxy hóa và bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV, giúp giảm tổn thương da do nắng và hỗ trợ bảo vệ cấu trúc nền của da.

Bên cạnh đó, chiết xuất Pomegranate (lựu) giàu polyphenol giúp trung hòa gốc tự do, hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ tế bào da khỏi stress oxy hóa, kết hợp cùng chiết xuất Sakura (hoa anh đào) giúp gia tăng hiệu quả hỗ trợ làm dịu da và cải thiện độ đều màu da theo thời gian. Sự kết hợp của các tinh chất này, khi dùng đều đặn cùng các biện pháp chống nắng nghiêm ngặt, có thể mang lại hiệu quả hỗ trợ cải thiện nám toàn diện hơn.

Như vậy, thắc mắc nám có lây lan không đã được giải đáp. Nám da không phải là bệnh lý “lây” từ vùng da này sang vùng da khác, hay từ người này sang người khác qua tiếp xúc nhưng có thể lan rộng nếu không có phương pháp chăm sóc và bảo vệ da hiệu quả. Đừng để những lo lắng không có cơ sở khoa học khiến bạn bỏ lỡ “thời điểm vàng” để kiểm soát nám.