Nám da do nắng và biện pháp khắc phục

Bạn đã chăm sóc da đúng cách nhưng những mảng nám trên da vẫn ngày càng rõ đặc biệt là sau các đợt nắng nóng vào mùa hè? Trên thực tế, tia UV từ ánh nắng mặt trời là “thủ phạm” chính khiến melanin tăng sinh quá mức, dẫn đến nám da do nắng. Hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp khắc phục phù hợp sẽ giúp cải thiện sắc tố da, ngăn nám lan rộng và hạn chế tái phát. Cùng RiTANA khám phá ngay.

Cơ chế gây nám da do nắng

Tia cực tím (UV) có trong ánh nắng mặt trời chính là tác nhân hàng đầu gây nám da. Khi da tiếp xúc đủ lâu với ánh nắng, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế bảo vệ bảo vệ da tự nhiên bằng cách tăng sản xuất sắc tố melanin – các sắc tố như những “chiếc ô” che chắn làn da khỏi tác hại của tia UV. Tuy nhiên, sự gia tăng melanin quá mức có thể dẫn đến hình thành các mảng nám trên da.

Ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp lên da làm gia tăng các gốc tự do (ROS) trong da (1). Gốc tự do gây tổn thương màng tế bào, ADN, đồng thời kích hoạt tế bào sắc tố melanocytes tăng sản xuất melanin, khiến tình trạng nám ngày càng rõ rệt.

Tia UV còn thúc đẩy cơ thể giải phóng các chất trung gian gây viêm như cytokine, prostaglandin… kích thích melanocyte hoạt động mạnh hơn, từ đó khiến các đốm nám cũ đậm màu hơn và tăng hình thành nám mới.

Tác động tiêu cực của tia UV lên da còn nhanh chóng khiến làn da trở nên mỏng manh và yếu ớt. Đặc biệt là khi tia UV có khả năng xâm nhập vào lớp trung bì – làm đứt gãy các sợi collagen và elastin, khiến cấu trúc nền của da chùng nhão và kém sắc. Tình trạng này cũng góp phần cho các tế bào sắc tố hoạt động bất thường hơn, melanin dễ có xu hướng gia tăng để bảo vệ da.

Đặc điểm nhận biết nám da do nắng

Các đốm nám do nắng thường có một số đặc điểm sau đây:

• Đặc điểm nhận dạng: Các đốm nám hình thành do nắng xuất hiện dưới dạng các mảng phẳng, riêng biệt, có màu từ nâu nhạt đến nâu sẫm. Các đốm nám có đường viền sắc nét, rõ ràng và thường có hình tròn hoặc hình bầu dục, giống như những nốt tàn nhang lớn. Kích thước của từng đốm thường dao động từ vài milimet đến khoảng 2-3cm.
• Phân bố các vết nám: Vết nám chủ yếu xuất hiện ở những vùng da tiếp xúc nhiều nhất với ánh nắng mặt trời như hai bên má, thái dương và trán; mu bàn tay và cẳng tay; vai và ngực trên.

Bất kỳ vùng da nào thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cũng có thể xuất hiện nám.

Da bị nám nắng có tự hết không?

Các mảng nám do ánh nắng mặt trời thường là vĩnh viễn và hiếm khi tự biến mất hoàn toàn. Tia UV kích thích tế bào sắc tố sản sinh quá nhiều melanin, khiến các mảng da sẫm màu xuất hiện và khiến làn da kém sắc. Nếu không được bảo vệ và chăm sóc đúng cách, nám do nắng có thể đậm màu hơn theo thời gian.

Biện pháp khắc phục nám da do nắng

Để khắc phục tình trạng nám da do nắng, cần kết hợp các biện pháp chăm sóc da đúng cách và bảo vệ da trước tác động của tia UV. Với những trường hợp nám nhẹ và mới xuất hiện, bạn có thể cải thiện bằng sản phẩm bôi ngoài da. Trường hợp nám lâu năm hoặc nám chân sâu thường cần can thiệp bằng các phương pháp chuyên sâu như peel da hoặc laser.

1. Dùng sản phẩm hỗ trợ sáng da

Các sản phẩm chứa hoạt chất làm sáng da có tác dụng ức chế quá trình hình thành melanin – yếu tố khiến da bị nám do nắng và da không đều màu. Một số hoạt chất được sử dụng phổ biến trong các sản phẩm dưỡng da là:

• Vitamin C: Hỗ trợ làm sáng da và nhạt màu đốm nám
• Niacinamide: Hạn chế melanin di chuyển lên bề mặt da, hỗ trợ làm mờ nám
• Tranexamic acid: Hỗ trợ giảm tăng sắc tố và cải thiện nám.
• Azelaic acid: Hỗ trợ làm mờ đốm nâu và cải thiện kết cấu da.
• Retinoids: Thúc đẩy tái tạo tế bào, hỗ trợ làm mờ nám.

2. Peel da hóa học

Hay còn gọi là peel da là liệu trình này sử dụng các axit tẩy tế bào chết để tái tạo lớp bề mặt da và giảm sắc tố tối màu. Kết quả sẽ thấy rõ dần và có thể cần nhiều liệu trình. Tuy nhiên cần lưu ý hoàn toàn tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời sau khi làm thủ thuật 1 tuần. Các loại nổi tiếng nhất: Axit glycolic, axit lactic hoặc TCA ở nồng độ thấp.

Peel da bằng hóa chất là giải pháp được áp dụng cho những làn da bị nám do nắng

3. Điều trị bằng laser

Phương pháp này được sử dụng cho làn da có nám lâu năm, nám chân đinh, nhưng cần hết sức thận trọng vì tia laser đôi khi có thể gây tăng sắc tố da, đặc biệt ở những người có làn da sẫm màu.

Các loại laser nổi tiếng hiện nay:

• Laser Nd:YAG xung ngắn: Phương pháp được sử dụng phổ biến cho điều trị nám da.
• Laser phân đoạn: Giúp kích thích tái tạo da và có thể được sử dụng trong liệu trình điều trị nám da kết hợp với kem dưỡng da.
• Laser phân đoạn carbon dioxide: Phương pháp laser này cũng được sử dụng trong điều trị và cải thiện nám da do nắng nhưng cần thận trọng vì khá mạnh và có thể gây kích ứng.

4. Bổ sung tinh chất thiên nhiên

Bên cạnh các phương pháp điều trị ngoài da, bổ sung các tinh chất thiên nhiên quý từ bên trong cũng là giải pháp hỗ trợ giúp cải thiện tình trạng nám da do nắng. Trong đó, L-Glutathione, Sakura (chiết xuất hoa anh đào), Pomegrante (chiết xuất lựu) và P. leucotomos (chiết xuất dương xỉ nhiệt đới) là các chất có tác dụng chống oxy hóa nội sinh, có khả năng tham gia điều hòa quá trình ức chế sản sinh melanin tối màu, góp phần hỗ trợ làm sáng da và cải thiện sắc tố.

Đặc biệt, P. leucotomos được biết có tác dụng chống nắng từ bên trong, và Pomegranate có tác dụng hỗ trợ ức chế hình thành melanin và giảm tổn thương da do ánh nắng, ánh sáng xanh. Khi kết hợp cùng chế độ chống nắng, chăm sóc da khoa học và các phương pháp điều trị phù hợp, những tinh chất này có thể góp phần hỗ trợ nâng cao hiệu quả cải thiện nám và giúp duy trì làn da đều màu hơn.

Cách ngăn ngừa da nám do nắng nóng

Những mẹo nhỏ nhưng nếu bạn thực hiện thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ bị nám da do nắng, bao gồm:

1. Sử dụng kem chống nắng hàng ngày

• Hãy sử dụng kem chống nắng phổ rộng (SPF 50 trở lên).
• Thoa lại sau mỗi hai tiếng, đặc biệt là khi ra ngoài hoặc tiếp xúc với nhiệt độ cao.
• Thoa ngay cả vào những ngày nhiều mây hoặc khi làm việc ngồi trong phòng.

2. Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời

Tốt nhất nên tránh ánh nắng mặt trời vào giờ cao điểm (từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều). Nếu phải ra ngoài, cần bôi kem chống nắng đúng cách kết hợp đội mũ, đeo khẩu trang vải dày và đeo kính râm.

Dùng thêm biện pháp chống nắng vật lý để ngăn chặn tác động của tia UV lên da.

3. Tránh xa các sản phẩm gây kích ứng da.

• Tránh sử dụng các loại kem dưỡng da có chứa cồn, hương liệu hoặc axit mạnh.
• Nên lựa chọn các sản phẩm phù hợp với da nhạy cảm.

4. Kiểm soát sự thay đổi nội tiết tố

• Hãy hỏi ý kiến ​​bác sĩ trước khi sử dụng thuốc tránh thai nếu bạn dễ bị nám da, để lựa chọn các biện pháp thay thế không kích thích thêm quá trình tăng sắc tố.
• Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt và bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến sự mất cân bằng nội tiết tố, chẳng hạn như bệnh hội chứng buồng trứng đa nang.

5. Xây dựng lối sống lành mạnh

• Nên ăn những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, ưu tiên rau xanh và trái cây tươi.
• Nên tránh đường và chất béo bão hòa vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe làn da.

6. Tránh tẩy tế bào chết quá mức

Sử dụng các sản phẩm tẩy trang và rửa mạnh nhẹ nhàng, có độ pH phù hợp với làn da (4.5 – 5.5), và hạn chế sử dụng các chất tẩy tế bào chết hóa học mạnh. Vì khi bề mặt da bị kích ứng, làm tăng nhạy cảm hơn với ánh nắng và khiến tình trạng nám trở nên nghiêm trọng hơn.

Điều trị nám da do nắng là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì và áp dụng đúng phương pháp. Quan trọng là sau khi điều trị bạn cần bảo vệ thành quả bằng cách duy trì thói quen chống nắng hằng ngày và bảo vệ da khỏi tia UV chính là “chìa khóa” giúp ngăn ngừa nám tái phát.