Nám sạm tàn nhang là gì? Nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngừa

Da nám sạm tàn nhang gây mất thẩm mỹ, ảnh hưởng đến ngoại hình và có thể khiến chị em mất tự tin. Tuy nhiên, sạm, nám và tàn nhang là các tình trạng da liễu khác nhau. Việc phân biệt được sạm, nám và tàn nhang cũng như xác định được nguyên nhân giúp chị em tìm được biện pháp cải thiện phù hợp. Cùng RiTANA tìm hiểu.

Da sạm nám tàn nhang là gì?

Sạm nám và tàn nhang là tình trạng tăng sắc tố thường gặp ở da, gây ra những nốt hoặc đốm nâu, nâu đen khiến làn da trở nên tối màu, già nua, thiếu sức sống. Sạm nám tàn nhang xuất hiện chủ yếu ở da mặt, cổ, ngực, cánh tay… nhất là những vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời.

Cách phân biệt sạm nám tàn nhang

Sạm, nám tàn nhang có biểu hiện khá giống nhau nên nhiều người thường nhầm lẫn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là 3 tình trạng da liễu khác nhau với các dấu hiệu cũng không giống nhau, cụ thể:

• Dấu hiệu của sạm da

Sạm da là tình trạng da xuất hiện những nốt, mảng hoặc vùng da đậm màu hơn các vùng da khác do tăng sắc tố. Các vết sạm có màu nâu nhạt, nâu đậm hoặc sạm đen với nhiều kích thước khác nhau. Sạm da có thể gặp ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể, nhưng thường gặp ở mặt, cổ, tay chân…(1)

• Dấu hiệu của nám da

Các đốm nám có thể xuất hiện ở nhiều vùng da khác nhau nhưng vùng da mặt thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời dễ bị nám tấn công hơn. Các vết nám có thể xuất hiện dưới dạng đốm nhỏ hoặc thành cụm lớn, có màu nâu hoặc nâu đen. Các đốm nám thường xuất hiện đối xứng hai bên gò má và những vùng khác như trán, cằm, mũi với kích thước và hình dạng không đều. (2)

• Dấu hiệu của tàn nhang

Tàn nhang đặc trưng bởi các đốm tròn nhỏ có màu nâu nhạt hoặc nâu đậm, một số trường hợp có thể xuất hiện đốm tàn nhang màu vàng sẫm hoặc màu đỏ. Cũng giống như sạm nám, tàn nhang xuất hiện ở những vùng da hở thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như mặt (đặc biệt là gò má), vai, cổ, tay và lưng. Màu sắc của tàn nhang thường đậm hơn sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Các đốm tàn nhang có thể mọc rải rác hoặc tập trung với số lượng tương đối đa dạng và thường không đồng nhất. (3)

Tàn nhang thực chất là dạng rối loạn sắc tố ở thượng bì (lớp nông của da) có tính chất di truyền. Do đó, việc điều trị tàn nhang thường dễ dàng và đơn giản hơn so với điều trị sạm nám.

Tàn nhang ảnh hưởng đến ngoại hình, thẩm mỹ của khuôn mặt

Có thể bạn quan tâm: Tìm hiểu về nám hỗn hợp

Nguyên nhân gây sạm, nám, tàn nhang

Mặc dù da sạm nám tàn nhang có các dấu hiệu nhận biết khác nhau nhưng chúng đều có thể được kích hoạt bởi nhiều nguyên nhân như:

• Lão hóa da

Lão hóa da là một quá trình tự nhiên của cơ thể. Bước sang tuổi 30, các collagen trong da bắt đầu thất thoát khiến cấu trúc nền của da suy yếu và xuất hiện tình trạng lão hóa da. Lão hóa da không chỉ hình thành các nếp nhăn, chùng nhão mà còn khiến da bị sạm nám, tàn nhang…

• Rối loạn nội tiết tố

Nội tiết tố thay đổi khi mang thai, sau sinh, sử dụng thuốc tránh thai, giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh… có thể làm suy giảm nội tiết tố estrogen, làm rối loạn quá trình sản xuất hormone MSH (có khả năng kích thích sản xuất Melanin dưới da). Từ đó, làm tăng sinh Melanin đột ngột, gây ra tình trạng da sạm nám.

• Ánh nắng mặt trời

Các tia bức xạ có trong ánh nắng mặt trời như tia UVA, UVB có thể kích hoạt tế bào sản sinh sắc tố Melanin, gây tình trạng sạm nám và tàn nhang. Đặc biệt, sự tăng sinh Melanin quá mức có thể gây rối loạn sắc tố và thậm chí là ung thư da.

Tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng mặt trời là nguyên nhân gây ra tình trạng da sạm nám tàn nhang

• Do di truyền

Sạm nám và tàn nhang có tính chất di truyền, hình thành dựa trên cơ chế sao chép gen. Các gen liên quan đến cơ chế hoạt động của tế bào Melanocyte, tạo Melanin và quá trình phân bố Melanin trong da có thể làm khởi phát sạm nám và tàn nhang.

• Chế độ ăn uống thiếu khoa học

Tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều đường, đồ ăn chiên rán, nướng, thức ăn nhanh, đồ ăn đóng hộp, chế biến sẵn… có thể thúc đẩy cơ thể sản xuất nhiều AGEs – các protein hoặc chất béo bị glycat hóa sau khi tiếp xúc nhiều với đường. Đây là yếu tố thúc đẩy quá trình lão hóa nhanh của cơ thể khiến làn da mất tính đàn hồi và khả năng tái tạo các tế bào da mới, da dễ bị ánh nắng mặt trời tấn công làm tăng sản xuất Melanin, gây ra sạm nám tàn nhang.

• Lạm dụng hóa mỹ phẩm

Lạm dụng nhiều mỹ phẩm làm trắng da cấp tốc có thể chứa chất lột tẩy khiến da bị bào mòn, mỏng yếu và dễ bị ánh nắng mặt trời tấn công, gây sạm nám tàn nhang.  Ngoài ra, trong một số mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ còn chứa hàm lượng thủy ngân có thể gây hại cho da, dẫn đến tình trạng da sạm nám vĩnh viễn.

Có thể bạn quan tâm: Nguyên nhân gây nám sau sinh và cách khắc phục

Đối tượng dễ mắc sạm, nám, tàn nhang

Sạm nám tàn nhang có thể xảy ra ở mọi độ tuổi và giới tính. Tuy nhiên, những đối tượng dưới đây có nguy cơ mắc phải cao hơn:

• Người có người thân trong gia đình bị sạm nám, tàn nhang.
• Người có làn da nhạy cảm, dễ bị kích ứng.
• Phụ nữ mang thai, sau sinh, sử dụng thuốc tránh thai, giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh.
• Người làm công việc ngoài trời và thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
• Người có lối sống không lành mạnh như: chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học, thường xuyên thức khuya, thiếu ngủ, chịu nhiều áp lực, căng thẳng.
• Người thường xuyên sử dụng mỹ phẩm, đặc biệt dùng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Lạm dụng mỹ phẩm cũng là yếu tố gây ra tình trạng sạm nám, tàn nhang

Cách điều trị sạm nám, tàn nhang

Để cải thiện tình trạng da sạm nám tàn nhang bạn nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu thăm khám, chẩn đoán tình trạng, nguyên nhân và từ đó đưa ra phác đồ điều trị thích hợp. Một số phương pháp điều trị nám sạm tàn nhang phổ biến hiện nay:

• Dùng kem trị sạm nám, tàn nhang

Các loại kem trị sạm nám tàn nhang thường chứa các thành phần làm trắng như: hydroquinone, axit azelaic, axit glycolic, axit kojic, vitamin C,… có tác dụng hỗ trợ làm bong tróc tế bào sừng xỉn màu trên bề mặt da, làm mờ mảng da sẫm màu, sần sùi, giúp da mềm mịn và đều màu hơn.

Tuy nhiên, biện pháp này chỉ dừng lại ở mức hỗ trợ chứ không cải thiện dứt điểm tình trạng sạm nám tàn nhang. Ngoài ra, khi lựa chọn kem trị nám, sạm, tàn nhang, chị em nên ưu tiên các sản phẩm uy tín, chất lượng và cần tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ da liễu. Tránh mua phải các loại kem chứa các chất gây hại: corticoid, thủy ngân, hydroquinone… khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn, thậm chí làm da nhiễm trùng, tăng sắc tố, giãn mạch máu…

Cẩn thận khi sử dụng các loại kem trị sạm nám, tàn nhang

• Dùng thuốc ức chế Melanin

Hầu hết các loại thuốc ức chế Melanin hiện nay có chứa thành phần hydroquinone – chất ức chế quá trình sản xuất melanin và làm mờ các vết sạm, nám, tàn nhang. Tuy nhiên, hydroquinone có trong thuốc ức chế Melanin có thể gây kích ứng da khiến da sưng đỏ, khô hoặc mất sắc tố vĩnh viễn. Do đó, bạn không được tự ý sử dụng khi chưa có sự chỉ định của bác sĩ da liễu.

• Phương pháp hiện đại

Một số phương pháp hiện đại giúp cải thiện tình trạng nám sạm tàn nhang cho kết quả nhanh:

• Chiếu tia Laser: là liệu pháp sử dụng chùm ánh sáng có năng lượng thấp với cường độ cao để phá hủy sắc tố Melanin trên bề mặt da, giúp làm mờ vùng da sạm nám, tàn nhang. Tuy nhiên, khi lựa chọn phương pháp này, bạn nên thực hiện ở những cơ sở y tế có bác sĩ chuyên khoa da liễu, vì chiếu tia Laser không đúng kỹ thuật có thể làm kích ứng da, khiến da nhiễm trùng, mẩn đỏ, tăng sắc tố sau viêm, để lại sẹo xấu.
• Peel da: sử dụng các dung dịch hóa học có tính chất tiêu sừng như alpha hydroxy acid (AHA) gồm acid citric, acid glycolic, acid lactic hay beta hydroxy acid (BHA) giúp làm bong da, từ đó làm mờ sạm, nám, tàn nhang hiệu quả. Đồng thời, giúp kích thích quá trình tái tạo da mới, giúp da trở nên mịn màng và đều màu hơn.

Khi thực hiện Peel da, bạn cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu uy tín để được bác sĩ chỉ định loại dung dịch hóa học phù hợp với tính chất của da và tình trạng da đang mắc phải, nhằm đạt hiệu quả cao, hạn chế tác dụng phụ và biến chứng nguy hiểm.

Đến cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu uy tín để thực hiện Peel da giúp cải thiện tình trạng da mặt bị nám sạm

Có thể bạn quan tâm: Top viên uống trị nám tốt hàng đầu hiện nay

Biện pháp phòng ngừa sạm, nám, tàn nhang

Việc điều trị da sạm nám tàn nhang tốn rất nhiều thời gian và công sức. Do đó, bạn nên chủ động phòng ngừa từ sớm và đúng cách bằng cách biện pháp đơn giản như:

• Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
• Sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF trên 30 hàng ngày.
• Ra ngoài trời nên dùng mũ chống nắng, khẩu trang, áo khoác che chắn kỹ cho làn da.
• Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, đặc biệt tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu vitamin, chất chống oxy hóa để nuôi dưỡng và bảo vệ làn da.
• Ngủ đủ giấc, duy trì vận động, giữ tinh thần thoải mái, vui vẻ.
• Lựa chọn sử dụng mỹ phẩm chăm sóc da uy tín, chất lượng.
• Duy trì việc chăm sóc da hàng ngày đúng cách.
• Hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử: máy tính, điện thoại, tivi.

Bổ sung dưỡng chất thiên nhiên giúp chăm sóc làn da từ bên trong

Theo các chuyên gia, để cải thiện cũng như phòng ngừa tình trạng sạm nám tàn nhang việc chăm sóc da bên ngoài là cần thiết nhưng chưa đủ, vì các biện pháp này về cơ bản chưa tác động đến sắc tố Melanin gây sạm nám, tàn nhang. Do đó, để ngăn ngừa, cải thiện sạm nám, tàn nhang từ gốc phải có cơ chế khoa học tác động vào tế bào Melanocytes – nơi sản xuất Melanin, giúp giảm Melanin tối màu (tác nhân gây nám) và tăng Melanin sáng màu.

Các nhà khoa học Mỹ đã nghiên cứu thành phần thiên nhiên, nổi bật như Pomegranate (chiết xuất từ Lựu), L-Glutathione, tinh chất Sakura, Collagen… có thể tác động từ sâu bên trong, ức chế tế bào Melanocytes tăng sinh, giảm tổng hợp Melanin; làm “đổi màu” Melanin tối màu thành Melanin sáng màu, nhờ đó xóa tan nỗi lo sạm nám, tàn nhang. Đồng thời, thúc đẩy quá trình tái tạo da tự nhiên, mang đến làn da mịn màng, sáng khỏe từ sâu bên trong.

Da sạm nám tàn nhang không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà việc điều trị cũng khó khăn và tốn kém hơn. Do đó, để nâng cao hiệu quả điều trị và ngăn ngừa tái phát, bạn cần xây dựng lối sống lành mạnh, chăm sóc da bị đen sạm đúng cách, gặp bác sĩ da liễu và điều trị theo phác đồ.